Arthur van Amerongen en Joost Niemöller komen op stoom. Joost laat een foto zien van de flat waarin Tim Krabbé woont en plakt daar een verhaal aan vast dat schrijvers allemaal zeikers zijn. Ook iets over jaloezie. Arthur, hierop, heeft nog een ontluisterend verhaal over de immer miskende Cees Nooteboom te Toledo en heeft Krabbé vlak voor z’n neus eens vies zien zoenen. Dingen die de mensen nog niet weten.

He Arthur,

Hierbij zend ik je een foto van de flat van Tim Krabbé. In een amechtige poging om van mijn buik af te komen, zou ik moeten hollen, maar in plaats daarvan wandel ik, en zodoende kom ik telkens langs de flat van Tim Krabbé. En dan denk ik even aan hem. Eigenlijk weet ik niet zoveel over Tim Krabbé. Ik heb wel eens korte gesprekjes met hem gevoerd. Het is volgens mij een aardige man, maar ik heb het idee dat ik hem zomaar ineens kan beledigen. Ik voel dan die drang. Het is sterker dan mij. Vroeger, toen ik nog dronk, nam dat ziekelijke vormen aan. Zo kwam ik Tim Krabbé eens tegen in de Albert Heijn en toen zei ik iets van dat het toch altijd lastig is om alleen voor jezelf te koken. Wijzend op zijn nogal kaal ogende mandje. Hij zei er niks over, maar keek wel kwaad.

Maar daar wilde ik het niet over hebben. Wel over dat schrijvers zich altijd tekort gedaan voelen. Zo heb je Jeroen Brouwers, die ik een keer ontmoet heb voor een interview. Ook een aardige man. Met een moeizame ademhaling. Woonde op een woonboot ergens in Noord Holland, ver van de mensen. Een beetje zoals Tim Krabbé nu woont. Krabbé moet een schitterend uitzicht hebben in die flat. Alleen de mensen die hij wil zien, komen langs. Jeroen Brouwers schreef onlangs in de Volkskrant weer zo’n eindeloos zelfbeklag verhaal over hoe weinig hij verdiende. Dan denk ik: Man, hou je bek! Je schrijft boeken, die worden gelezen, soms in vele herdrukken. Je krijgt prijzen. Er wordt met je gedweept. Je hebt het mooist denkbare leven. Meer dan een miljoen Nederlanders hebben een roman geschreven, jij wordt uitgegeven. Geniet ervan! Of stop je rancune in je personages!

En dan Tim Krabbé. Keer op keer verfilmd. Vertalingen. Hij had dit keer het boekenweekgeschenk geschreven. Hij werd aan een stuk door geïnterviewd. En waar begon hij over? Dat hij nooit een literaire prijs had gekregen. Dat hij nu zelfs niet meer wilde dat zijn boeken werden ingezonden voor een prijs. Dat hij niet als ‘echte literatuur’ werd beschouwd. Wat een afzakker!

Zo zijn schrijvers. Ze zijn allemaal zo. Zeikerds. Verteerd door mateloze miskenning. Cees Nooteboom die in Nederland niet de erkenning krijgt die hij in het buitenland wel krijgt. Harry Mulisch die telkens wordt over geslagen voor de Nobel prijs. Enz. enz. Vroeger kwam ik wel eens wat vaker bij borrels en in literaire café’s. Ze waren allemaal zo. Eigenlijk stonden ze alleen maar te hengelen naar aandacht. Tevergeefs, want Nederlandse schrijvers lezen nooit andere Nederlandse schrijvers.
Ik zou willen dat ik me eraan kon onttrekken. Maar ook ik voel me miskend. Soms heb ik woede aanvallen. Soms gaat er een scheut van jaloezie door me heen. Maar ja, ik heb er ook redenen toe. Gelukkig wist reageerder Elsa Botenbauer bij onze vorige correspondentie al het volgende te melden:

Jalousie is de enige ondeugd waaraan je geen plezier beleeft.

Of het waar is, weet ik niet, maar het klinkt wel alsof het waar is. Ik denk ook dat jaloezie onder schrijvers een taboe is. De wrok die er de uiting van is, wordt wel verwoord, maar de jaloezie zelf is een toestand van volstrekte machteloosheid. Het is belachelijk en beschamend. Ik meen dat Adriaan Morriën ooit verslag heeft gedaan van zijn jaloezie. Ik weet niet meer waar en jegens wie. Het zou best wel eens om Hermans hebben kunnen gaan. Morriën was een groot schrijver, die nooit een groot boek schreef. Misschien omdat hij te eerlijk was. Want schrijven is liegen, om er maar eens een cliché tegenaan te gooien.

P.S. Ik had graag een foto van mijn vrouw willen bijsluiten. Maar er volgde zo’n hartgrondig ‘dacht het niet’, dat het nooit zal gebeuren.

Nog een P.S. Over die grappen van Marokkanen: Ik heb al het cabaret uit mijn leven gebannen. Wat een opluchting. Het is iets wat ik steeds meer merk om me heen.

Nog een P.S. Volgende week zit ik in Berlijn. Doe de groeten aan Paula.

***

Ha die Joost, que tal?
Kijk, dat krijg je er nou van als je te lang op de apenrots Mokum bivakkeert, dan ga je een Tim Krabbé vlooien. Ik woonde ooit op de Nieuwezijds en zat met wat negers bier te drinken op mijn stoep, tegenover homobioscoop Diana en schandknapenbar Why Not. Het was een warme dag. Komt dus die Krabbé aangewandeld met die Liz Snollink, bekend van haar prachtrol van drie seconden in De Lift, als ze het zo benauwd krijgt en de avondjurk uit moet. Beginnen die twee me toch smerig te tongzoenen, en dat voor mijn deur. Ik heb ze weggestuurd, dat geeft toch geen pas, zo in de publieke ruimte. De man had niet eens de moeite genomen zich te scheren, hij leek Lubbers wel.
Je moet nooit in mandjes kijken in de supermarkt, daar word je verdrietig van. Zo’n kar vol chips en cola van de Euroshopper en speklappen met een oranje sticker. Dan hoef ik niet eens naar die kop achter de kar te kijken. Bah bah, wat leven domme mensen toch ongezond. Bij Jeroen Brouwers moet ik altijd aan Adriaan Venema denken, die woonde op de hoek van café Welling. Dan gingen Van Gogh en Holman dronken onder het balkon van Venema schreeuwen: 1,2,,3,4 komt er nog wat van, we wachten al zo lang. Spring dan, als je kan.

Uiteindelijk nam hij de enige juiste beslissing voor iemand die het alsmaar over de dood heeft. Het wachten is op Brouwers. Krabbé woont ook hoog, zeg.

Tsja, Cees Nooteboom, we zijn om dezelfde reden opgestapt bij uitgeverij Atlas, ik nam het initiatief. Te weinig publiciteit hè, onder het motto: een goed boek verkoopt zichzelf. Ik heb nog een leuke Cees-anekdote: hij werd in Zuid-Spanje gevolgd door een ploeg van de VPRO, ik ken de cameraman. Het zal in Toledo geweest zijn, of iets in die geest. Lopen ze door een winkelstraat, Cees parmantig voorop, als een muzelman die zijn sloofje met de boodschappen laat zeulen. Moet kunnen, Toledo was ooit van de Moortjes. Ze zien hem een boekwinkel inschieten, de cameraman vindt dat opvallend en loopt op een drafje achter oom Cees aan. Hij ziet de Europese schrijver druk onderhandelen bij de kassa, met een boek in zijn handen. Een of andere klerk legt dat boek in de etalage, Cees komt naar buiten, kijkt vol stomme verbazing in de etalage en wenkt de cameraploeg: kijk nou toch eens, jongens, wat toevallig, ik word hier gewoon verkocht, in Toledo, dit is leuk voor jullie om te filmen.

Goed dat Robert Vuijsje de Uil heeft gewonnen, dat geeft de burger moed, nietwaar, Joost? Je moet wel veel over joden, Marokkanen en negerinnen schrijven, met een flinke snuif erbij, dat helpt. Lees Paranoia Paraguay maar, straks. Tip van Tuur!

Overigens ben ik voor de honderdste keer dit jaar een leesbrilletje kwijtgeraakt, zit met dichtgeknepen ogen naar mijn scherm te staren. Mijn verslechterd leesvermogen ervaar ik als rampzaliger dan de ondefinieerbare pijnscheuten in mijn lichaam. Heb jij dat nou ook, Joost?

Pavel, mijn Poolse kapper in Brussel, vertelde me eens een Oosterse wijsheid: “als je na je veertigste op een dag wakker wordt zonder pijn, ben je dood.”
Pavel had een zwarte band in karate en deed elke ochtend aan tai-chi in het Warandepark. Iedere avond zoop hij een fles whisky leeg. Hij was de enige in de Hoogstraat die niet bang was voor de roedels Marokkanen die door Marollen slopen. Eens was de Pool op klaarlichte dag overvallen door vier bontkraagjes die hij vervolgens het ziekenhuis had ingeslagen. Er loopt nog steeds een rechtszaak tegen hem, aangespannen door een marxistische muzelmannenstichting (tegen mij trouwens ook, wegens racisme, wat dat ook moge inhouden, dat Allah hen bij moge staan).
Na het voorval hadden onbekenden de ruiten van zijn kapperszaak ingegooid maar Pavel liet zich niet intimideren door de makaken, zoals hij de Marokkaanse straatjongeren liefkozend noemde. Toen was ik aan de beurt. Ik liep gearmd met Paula door de Hoogstraat, het was een zomerse dag en ze droeg een korte rok. De straatschoften sisten en scholden haar uit voor hoer. “Neuk je moeder en je vader”, riep ik terug in het Arabisch. Ik kreeg een paar rake karateklappen in mijn rug, Paula kreeg een vuistslag in haar gezicht. We krabbelden overeind en de kankerlijers waren verdwenen. Enkeltje Rif, denk ik dan. Het werd tijd om te vertrekken.

Ik zit nu in de Openbare bibliotheek van Asunción gratis te internetten. De airco achter mij blaast enkel hete lucht de leeszaal in. Ik surf naar pornosites, de helft is niet toegestaan maar de amateuristische filters zijn eenvoudig te kraken. Soms sta ik op en bekijk ik de schaarse boeken die schots en scheef door elkaar staan. Er zijn buitenproportioneel veel boeken over de voormalige pariastaten Zuid-Afrika en Taiwan waarmee Stroessner warme banden onderhield. Alle boeken van waarde zijn gestolen tijdens het Stroessner-tijdperk.

Het zit zo met dat surfen: hier in het centrum vindt dagelijks een aanstootgevende parade van lillend vlees plaats. De meeste Paraguayaanse vrouwen hebben obesitas of zijn moddervet maar verbergen dat niet. Vrouwen op leeftijd proppen zich in knalroze petticoats en piepkleine shirts waar de memmen aan alle kanten uitpuilen. Kantoormeisjes in minirokken en half dichtgeknoopte blouses flaneren in de lunchpauze door Palma-straat en flirten dat het een lust is. Schoolmeisjes in uniforms houden mij aan op straat en bedelen ongegeneerd om een sigaret. Op reusachtige billboards adverteren modellen in bikini´s voor het sigarettenmerk Palermo. De kiosken in de Estrella-straat verkopen stapels erotische bladen en vage porno voor hetero´s en homo´s. Overal schalt Paraguayaanse, Braziliaanse en Colombiaanse muziek. De stad zindert van de seks en lijkt op één groot bordeel. Lijkt, want de scheidslijn tussen hoer en hoerig is vaag. Toen de mannelijke bevolking na de Drievoudige Alliantie-oorlog praktisch was uitgeroeid, besloot de Paraguayaanse regering de immigratie op alle mogelijke manieren te stimuleren. In Zuid-Amerika en Europa werden mannen geronseld met aanlokkelijke voorwaarden. Paraguay werd een lustoord waar iedere man zich suf kon neuken en op de koop toe ook nog eens een aardig stukje land kreeg.

In de Franse hoek van de bibliotheek staan titels als La Vie étrange des fleurs, een boek over Franciscus van Assisie, Comprendre la linguistique, Judo d´attaque en La Peinture Indienne. Het enige interessante werkje is van Celine, Bagatelles pour un massacre, een in Frankrijk verboden pamflet. Inmiddels is er een groep geüniformeerde schoolmeisjes neergestreken in de bibliotheek. Poepoe, wat ben ik blij dat ik vaste verkering heb.

Nou, ik moet nu naar mijn oude huis toe, de twee honden hebben het hele interieur gesloopt, echt alles, het lijkt Sarajevo wel tijdens het beleg. Ik moet nu precies dezelfde meubels gaan kopen, en de boel laten verven, anders krijgen we de borg niet terug. Je ziet, het leven is niet eenvoudig in Paraguay.

Veel plezier in Berlijn, de meest beschaafde stad van Europa, ik was heel, heel even jaloers.

Besos, Arthur