Henk is een van die personen die onafgebroken nieuwsberichten plaats op de Iran draad op dit weblog. Logisch dat hij op een bepaald moment de behoefte kreeg om de feiten eens op een rij te zetten. Hij kwam tot de onderstaande tijdslijn van de islamitische revolutie, en analyseert de achtergrond bij de revolte van nu.

Tijdslijn

-door Henk-

Februari 1979.

Toen Ayatollah Ruhollah Khomeini de feitelijke macht overnam in Iran, was het nog niet precies duidelijk wat zijn bedoeling was.

April 1979.

Met een referendum kon de bevolking kiezen tussen een monarchie en een islamitische republiek. De meesten in Iran hadden genoeg van de corrupte regering van de Sjah en Khomeini kon met deze wetenschap het referendum naar zijn hand zetten. Het referendum werd dan ook aangenomen met een overweldigende meerderheid in het voordeel van de islamitische republiek. Bij de internationale politiek bleek weinig wantrouwen te bestaan tegen deze republiek. Wat voor Khomeini een reden was om zijn politiek, waarvan op dat moment weinig mensen van op de hoogte waren, door te zetten. De islamitische staat werd uitgeroepen en er kon een begin gemaakt worden met het invoeren van de islamitische wetgeving, de sharia.

November 1979.

De USA die de Sjah altijd gesteund had werd, werd als het grote kwaad bestempeld en de Amerikaanse ambassade werd bezet door militanten. De regering nam er afstand van, maar steunde de bezetting heimelijk.

November 1980

Amerikaanse commando’s probeerden de gegijzelden te bevrijden maar dat mislukte door een ongeluk met een helikopter en een transportvliegtuig, wat de militanten versterkte in hun eis om de Sjah uit te leveren aan Iran. Daar President Carter niet bij machte was om de gijzeling van het Ambassadepersoneel te beëindigen, werd hij in eigen land verguisd en verloor in 1980 de verkiezingen van Ronald Reagan. De gijzeling zou, na 444 dagen, eindigen op 21 januari 1981.

December 1979

De nieuwe wetgeving was klaar en Ayatollah Khomeini kreeg de werkelijke macht in Iran in handen. Er werden twee regeringen aangesteld, enerzijds een regering welke gekozen werd door de bevolking en anderzijds een regering die de Islam vertegenwoordigde, waarvan Khomeini de grote leider was. De door Khomeini ingevoerde ‘valajat-e fakih’ gaf Khomeini de absolute macht in Iran en andere Ayatollah’s die het niet met Khomeini’s politiek eens waren werden aan de kant geschoven.

4 Februari 1980

Bani Sadr werd de eerste President van Iran. Hij werd na enige jaren later ook aan de kant gezet en moest vluchten. Sadr vestigde zich in Frankrijk, en kwam om het leven bij een bomaanslag in Augustus 1981. Steeds meer politieke partijen werden verboden in Iran om de macht van de politieke Islam te vergroten.

23 September 1980

De Sjiietische regering wilde hun macht uitbreiden in de regio met het gevolg dat Iran in conflict kwam met het Irak van Saddam Hoessein. Een achtjarige oorlog was het gevolg. Khomeini verklaarde dat hij eventueel de gehele Iraanse bevolking zou willen opofferen voor de islamitische revolutie. De oorlog liep ten einde op 20 Augustus 1988, zonder dat er een winnaar was, maar wel met miljoenenverliezen onder de burgerbevolking in Iran en Irak. Met het einde van de oorlog kwam ook een einde aan de Islamitische Revolutie in Iran.

Analyse van het heden

Wat zijn de gevolgen van de islamitische revolutie waar we nu, tijdens de revolte, mee van doen hebben?

85 tot 90 % van de Iraanse bevolking hangt de staatsgodsdienst aan, de Sjiïtische islam. De Koerdische bevolking in het noorden is over het algemeen Soennitisch. De Koerden maken 7,5 tot 9% van de totale bevolking uit. Daarnaast zijn er kleine groepen Christenen, Joden, Hindoes en Bahaï. Deze laatste groepen worden over het algemeen gediscrimineerd en sommigen worden daadwerkelijk vervolgd, vaak met gebruik van valse verklaringen.

De Iraanse bevolking is het hier over het algemeen niet mee eens, maar een kleine groep fanatieke Sjiieten met grote macht in het land blijft de minderheidsgroeperingen vervolgen waarbij geweld niet geschuwd wordt en mensen soms op gruwelijke wijze worden gemarteld.

De wat oudere bevolking in Iran heeft een meer religieus ingestelde manier van leven, waarbij regelmatig bezoek aan de moskee een deel van hun leven bepaald. De jongeren daarentegen houden zich veel minder met het geloof bezig en staan eerder afwijzend tegenover de staatsgodsdienst. Waarbij opgemerkt moet worden dat de sjiitische jongeren dus over het algemeen wel het geloof aanhangen maar meer zoals de Nederlandse jongeren het Katholieke geloof. Er is zelfs een vrij groot aantal jongeren die over gaat naar een vorm van het atheïsme.

Uiteraard zijn er ook Iraanse jongeren die diep gelovig zijn, maar die groep is zeer klein en wordt door de minder-gelovigen niet als zelfstandig-denkenden aangezien. Dit komt omdat het opleidingsniveau in Iran vrij hoog ligt, vooral in de grote en middelgrote steden.

De religie speelt een nog een kleinere rol bij jonge mensen die weg zijn uit Iran wegens emigratie dan wel om verschillende redenen gevlucht zijn uit Iran waarbij deze laatsten meer in aanraking komen met de vrije geest en opvattingen van de westerse jeugd.

Daar het opleidingsniveau onder de Iraanse jeugd vrij hoog is maakt men ook meer en meer gebruik van de moderne communicatiemiddelen, en zodoende komt men automatisch meer in contact met andersdenkenden. Eigenlijk kan men stellen dat de Iraanse jeugd op dit moment bezig is met een zekere reformatie binnen het Sjiisme welke te vergelijken is met de reformatie binnen het Katholicisme.

Dit tot ongenoegen van de geestelijke macht in Iran. Maar het is mijns inziens een onomkeerbaar proces, wat zich momenteel aan het voltrekken is, en wat op den duur tot een vrijer Iran zal gaan leiden.

Het is in ieder geval duidelijk dat de meerderheid van de bevolking in Iran af wil van de politieke Islam en men terug wil naar een seculiere democratie en de geestelijkheid terug wil hebben waar hij hoort, namelijk in de moskee.