Arthur van Amerongen is 50 en houdt dat een beetje voor zich. Jan Haerynck en Joost Niemöller ontging het niet, en bieden Arthur bij deze een feestelijke dialoog aan met fijne verjaarsplaatjes en herinneringen en andere opbeuringen uit o.a. café Zwart. Sorry dat het ook weer over Wilders moest gaan. Funk it up Artuurtje!!

Joost: “Schokkend nieuws, Jan. Onze wederzijdse vriend Arthur is vijftig geworden. Hij heeft dit goed verborgen gehouden, moet ik zeggen. Ik kwam er toch achter. Vijftig! Ik werd dat ook eens, en heb daar toen een groot feest van gemaakt. Niks om je voor te schamen. Veertig worden, dat was wel een probleem, maar vijftig is een peulenschil, een windvlaagje. Ik vraag me af hoe dat bij Arthur ligt. Ik heb hem nooit ontmoet hoor. Het schijnt dat hij mij wel eens gezien heeft op een borrel, waar ik me niks van kan herinneren dan weer. Hoe oud zou hij zichzelf inschatten? Sommige mannen denken dat ze voor de eeuwigheid 17 zijn, of 30. Een ding is zeker: Arthur moet een ijzersterk gestel hebben, ook al is er van al die verhalen van crack en drank maar de helft waar. (Wat ik niet denk.) Nu heb ik zo’n beeld dat hij daar met zijn Paula een kaarsje op laat steken in een van die spotgoedkope restaurantjes in Paraguay. Omdat Paula dat nu eenmaal wil. Maar misschien vergis ik me.”

Jan: “Nog meer nieuws: ook Paula verjaarde enkele dagen geleden. Zoals elke goeie huisvader heeft Arthur naar eigen zeggen dat bij de hoeren gevierd na sloten Guarana. Is daar spotgoedkoop en kan je bij ons enkel in de apotheek kopen. Is een ideale mix van alcohol en coke afkomstig uit de Amazone. Arthur mocht ik tijdens zijn verblijf in België een ware vriend noemen. Ik liep hem voor het eerst tegen het lijf in een Antwerpse brasserie voor Het Bal van de Literatuur in de Zoo. Pure ADHD. Hij dronken, ik nuchter, zijn we toen op literaire tenen gaan staan. Jeetje, jeetje, dachten de Vlamingen ‘is Haerynck eindelijk een beetje mens geworden en nu is hij met een totaal geflipte op pad’. Aan Saskia de Coster vroeg hij of hij haar jointje mocht oproken en of ze nog meer drugs bij had. Hij had een akkefietje uit Bosnië met de schrijver Serge van Duynhoven. Als hij die tegen het lijf zou lopen, ramde hij hem in elkaar. Vijf uur later kwamen ze bij het vriendinnetje van Serge in hetzelfde bed terecht en woonde Arthur twee jaar bij Serge in Brussel. Helemaal Baudelaire en Verlaine. De buren klagen nog over burenlawaai’.”

Joost: “Brussel, ja, dat was, begrijp ik, de periode waarin Arthur van politiek correct links, een soort van anarchistische anti-moslim werd. Ik moet zeggen dat ik dat een heel aantrekkelijke eigenschap van Arthur vind: Hij denk niet volgens politieke schema’s, maar aan de hand van dingen die hij meemaakt. Daarom zal hij ook niet zo snel ergens in te delen zijn, en daar herken ik me in. Je haalt het voorbeeld van Serge van Duynhoven aan, en daar blijkt uit dat hij zich met even veel hartstocht tegen iemand kan keren als diezelfde dan ook weer kan omarmen. Heilig is voor hem het begrip ‘vrienden’. Kom niet aan een vriend! Ik zal uit puur ontzag daarom ook nooit iets lelijks over jou zeggen, Jan, ook al ben je dan nog zo’n Wilders-hater. (Verder kan ik met iedere Wilders hater omgaan hoor, ik ben niet eenkennig in die dingen. Daar valt nog veel meer over te zeggen, maar dat ga ik hier niet doen.) Ik geloof niet dat Arthur trouwens een Wilders hater is, maar met veel liefde heb ik hem ook nooit over Geert horen praten. Ik begrijp dat wel van Arthur. Wilders vertegenwoordigt voor Arthur vooral het burgerlijke. Arthur is teveel een internationale zwerver om zich in te kunnen laten met het anti-buitenlander sentiment. En dan heeft Arthur ook nog eens, uit eigen ervaring, een bloedhekel aan Israël gekregen, wat er geloof mee te maken had dat hij een flinke periode, iets van twaalf jaar meen ik, een relatie had met een joods-orthodoxe vrouw. Hij omarmt die geloven en verwerpt ze weer. Interessant, Jan, dat je Rimbaud noemt. Dezelfde totale, maar niet te rubriceren passie, tot aan het onredelijke. Maar nu lijkt er dan toch wel iets te veranderen, Jan, nu Arthur dus vijftig is geworden. Nu heeft die potdomme een baan! Aan het Amerika instituut nog wel, als leraar in iets. Ik merk dat gelijk, want de stroom knettergekke mailtjes is verzandt tot enkele zakelijke onliners. Zou Arthur op zijn vijftigste ineens in rustig vaarwater zijn gekomen? Ik kan het me niet goed voorstellen eigenlijk’.”

Jan: “Zet die rust bij Turos maar uit je hoofd, Joost. Hij mailde me net dat hij van feest naar feest huppelt. Tegen duizend kilometer per uur en zich ondertussen woest makend op Prometheus omdat niemand een recensie-exemplaar heeft gekregen. Arthur is naarstig bezig met zoeken naar een nieuwe uitgever. Toen ik Arthur leerde kennen pestte hij mij vaak met het fascistoïde Vlaams Belang en onze islam-angst. Vijftien jaar oorlogsverslaggeving in het Midden-Oosten had hem erg pro koran gemaakt, anti-Israël en zelfs de kutmarokkanen waren hem lief want ze hadden lekker spul bij zich. Arthur wou één van hen worden. Meer bepaald imam leek hem wel wat. Hij ging om zes uur zwemmen, dronk niet meer en leefde seksloos. Vaak maakten we ons zorgen over zijn nieuwe levensstijl. Of dat maar goed kwam? Het kwam nooit meer goed. Arthur werd een ware islam-hater en ik hoor hem nog brullen op het terra s van het poëziedorpje Watou ‘dat alle makakken naar Auschwitz moesten’. Mijn lieve vriendinnen vlogen hem naar de hals en krabden zijn gezicht open, maar Arthur bleef brullen en trappist met wodka zuipen. Enkel de engelachtige Paula kon hem in toom houden. ’s Anderendaags had ik een lang interview met Arthur voor Knack en voorspelde hij dat ‘een aanslag in Brussel maar een kwestie van tijd was’. Dat verhaal werd een hit in weldenkend Vlaanderen.’”

Joost: “Ik meende dat hij die uitspraak ook een keer deed voor de Vlaamse televisie waarvoor hij toen werd geïnterviewd. Ik heb dat nog es op een youtube filmpje gezien, maar wat bleek; het was het enige wat hij zei! Hij zei het keer op keer, als hem iets werd gevraagd. Het was een keurig NOVA achtig programma, maar Arthur was overduidelijk stomdronken. Overigens maakte hij weer wel een redelijk rustige indruk. Ik denk dat hij had gedronken om zijn zenuwen de baas te kunnen. Misschien was dat nog wel de beste methode; gewoon steeds hetzelfde zeggen. Dan wordt dat tenminste onthouden, en kennelijk is dat gebeurd, ook dankzij jouw Knack interview. Hoezo is Paula trouwens ‘engelachtig’? Dat was niet bepaald het beeld wat ik had, gezien het feit dat die qua zuipen een aanpalend wangedrag Arthur nog wel eens scheen te overtreffen. Volgens mij heeft die daar de broek aan. Dat is vaak ook maar het beste. Arthur is volgens mij trouwens een echte vrouwenman, hij levert zich met huid en haar over.”

Jan: “Dit feestelijk verhaal voor onze trouwe hartsvriend tik ik op de trein van Gent naar Amsterdam. Paula even goed kunnen zuipen als Arthur? Dan heb je dat zeer aardige stel nooit aan het werk gezien. Dat gaat zo: Tuur bestelt twee sterke drankjes voor hem, een wijntje voor Paula en zij betaalt en kijkt toe hoe Arthur het hoge woord voert en onverdroten zijn mond spoelt. Het opvallende is dat Arthur bij onverholen dronkenschap toch nog alert blijft. Tenzij het over de islam gaat. Dan wordt hij volstrekt onredelijk. Hij is keihard van zijn geloof gevallen en dat zit hem heel erg hoog. Nu wentelt hij zich in zijn scheldpartijen tegen de islam. Méér: hij maakt er zijn handelsmerk van en kickt erop dat hij door de linkse kerk wordt uitgespuwd. Na een tijdje zal hem dat vervelen en weer een andere visie krijgen op de islam. Dan zullen de schone nachten en dagen uit het Midden-Oosten weer als visioenen voor hem verschijnen en gaat hij weer gezellig crack scoren bij een allochtoon als hij terug naar zijn vaderland keert. Als. Ik heb zo het gevoel dat Arthur langzaam mentaal afscheid neemt van Nederland. Nu zeker dat hij les geeft aan zeventienjarige meisjes. Zijn haat-liefde-verhouding met jouw land zal waarschijnlijk omslaan in desinteresse. Hij wordt latino met de latino’s. Ik ga hem alvast eens een keertje bezoeken. De vijftigjarige die naar eigen zeggen nooit die leeftijd zou bereiken, wil ik zelf in de ogen kijken’.”

Joost: “Nou, met dat afstand nemen van Nederland weet ik het nog zo net niet. De nostalgie neemt bij Arthur tergende vormen aan. Aan al die verhalen over zijn gereformeerde tijd op de Veluwe lijkt geen einde te komen. En ik hoorde dat hij volgend jaar alweer wilde verhuizen naar Rio, wat hoe dan ook toch weer een stukje dichter bij de Veluwe ligt. Als ik vraag of hij heimwee heeft, ontkent hij dat bij hoog en laag, maar hoe dolblij is hij telkens weer als hij iemand gevonden heeft in dat merkwaardige land daar, waar hij Nederlands mee kan spreken. Ik weet het niet hoor. Arthur is in het diepst van zijn leven een sentimenteel wezen. Hij kent alle straten en ieder restaurantje in Amsterdam nog uit zijn hoofd. Nu goed, we zijn nog maar drie jaar verder. Wat betreft zijn islam haat; je zou wel es gelijk kunnen hebben dat dat af zal nemen. Maar dan vooral omdat de moslims in Paraguay geen rol van betekenis spelen. Hij wordt gewoon niet meer gevoed. Ik heb in de wereld aardig wat Nederlanders ontmoet die lange tijd van huis waren. Op Bali, in Texas, Frankrijk, noem maar op. Als je ze vroeg naar heimwee begonnen ze steevast over de files. De regen, het sacherijn, bah Nederland! Maar al die tijd was hen ondertussen geen flintertje Nederlands nieuws ontgaan. Ze waren gespleten zielen, en dat is Arthur ook’.”

Jan: “Heb het hier in Amsterdam ontzettend naar mijn zin. Deze nacht met Hafid Bouazza blijven hangen in De Zwart. Kan het nog literairder? Geen schrijvers voor de rest, wel veel tieners en je mocht er roken. We stelden voor het over Wilders te hebben, maar daarvoor was de avond veel te leuk. Net terug van een lange lunch met de jou ook bekende Gerard Walhoff die net hoofdredacteur is van de VPRO-radio. We wilden het over Wilders hebben maar daarvoor was de Italiaanse keuken veel te fijn. Ik leerde toch dat Wilders een Fortuyn is zonder humor maar met een zeer gewiekste pr-geest. Ja, het is opvallend hoeveel weemoed naar jullie kindertijden jullie hebben. Hafid had het erover, Gerard ook. Bij ons is een geboorteplek iets waaruit je zo vlug mogelijk verdwijnt. Bij jullie wordt daar voortdurend naar gerefereerd. En dan maar in de Amsterdamse kroeg de wereldburger uithangen. Sentimentele schatten zijn jullie. Mijn vriendin is meegereisd en verbaast er zich over dat ze zo goed kan opschieten met mijn Hollandse vrienden. Arthur hoort daar ook bij. Tijdens mijn laatste verjaardagsfeestje wou Turos er een eind aanmaken wegens nul recensies. Een urgentieteam werd opgericht en met haar nieuwe blackberry mochten we naar Paraguay bellen. Een hupse Arthur die door de coke zijn doodswens was vergeten. Niemand nam het hem kwalijk. Arthur kan zich overal en altijd alles permitteren’.”

Joost: “Het is duidelijk dat je het naar je zin had. Gerard is inderdaad een ouwe vriend van me. Wist je dat hij uit Enschede kwam? Hij gaf me ooit op een verjaardag een zeer gevaarlijk mes dat met één druk op een knopje opzij knalt tot een dodelijk steekwapen. Ik bewaar het al sinds jaar en dag in een keukenla, en vraag me nog steeds af waarom ik nu net dat cadeau kreeg. En dan in Zwart. Ik kom nog maar heel zelden in die café’s en als ik kom valt het me op hoe jong iedereen daar tegenwoordig is. Behalve dan in Zwart. (De tieners die je zag komen er echt maar zelden hoor.) Wilders is als onderwerp een splijtzwam geworden, zeker in de artistieke kringen. Ik hou me meestal maar op de vlakte, door ervaring wijs geworden. De emoties lopen telkens weer huizenhoog op, en blijken meestal gebaseerd op een tekort aan kennis. Wilders wil alle moslims het land uitschoppen, Wilders wil de islam verbieden, Wilders creëert dit en creëert dat. Nu, ik heb van dit onderwerp toevallig erg veel verstand, sprak de man meerdere keren uitvoerig, en heb er een ander, meer genuanceerd beeld van. Maar genuanceerde beelden slaan altijd dood als het over Wilders gaat. Het wordt alleen maar geschreeuw, het houdt bovendien niet op en dan denk ik laat maar zitten verder. Je argument dat Wilders humor zou moeten hebben, vind ik trouwens niet zo relevant. Ik bedoel, dat is toch ook niet het argument tegen Guy Verhofstad; gebrek aan humor? Wat je er eigenlijk mee zegt: Hij hoort niet bij mijn soort mensen, want humor is iets wat je deelt met jouw soort mensen. Humor heeft hij overigens wel. Ik zal je een voorbeeldje geven. Ik zat eens als politiek verslaggever bij een vreselijk saaie commissievergadering en dommelde weg. Kreeg ik een smsje, van Wilders: “Wakker worden!” Ja, vond ik wel grappig. Nu ja, hebben we het toch over Wilders, en het moest over Arthur gaan. Want wie is er nu 50 geworden? Hiep hiep! Arthur mailde me onlang dat hij een avondje langs was bij een van die Nederlanders daar, die een enorme verzameling funkplaten had, een onderwerp waar Arthur ook bijzonder in thuis was, en nu heeft hij weer het plan om een funkband op te richten die het in Paraguay bijzonder goed zal doen, kortom die is voor geen enkel gat te vangen. Hij zat er inderdaad enorm doorheen vanwege het feit dat Paranoïa Paraguay door de literaire kerk totaal, maar dan ook totaal is genegeerd. Een schande. Het is een boek van on-Nederlandse kwaliteit, een rock & roll roman van internationale allure waarin de schrijver tot aan de bodem gaat. Het geeft zeer te denken over het niveau van het zelfingenomen literaire wereldje dat ze zoiets terzijde schuiven. Wat een stel suffe ingekakte suflullen, die dames en heren (vooral dames) van de literaire redacties dat ze hiervan de kwaliteit niet in zien, terwijl menig muffig borduurwerkje de hemel in wordt geprezen. Er is iets goeds mis in dit land, net als in België trouwens, want ook daarin werd de grootheid van Arthur niet op waarde in geschat. Om gek van te worden, ja om zelfmoord van te plegen, maar iets zegt me dat dit alles ten goede gaat keren, noem het naïef, noem het een rotsvast vertrouwen in echte kwaliteit. Arthur drijft boven! Hoera! Hoera! Hoera!