De politici doen ongewoon veel uitspraken over de door hen gewenste kabinetten en daarmee lijkt de coalitievorming al plaats gevonden te hebben, terwijl de verkiezingen nog moeten gebeuren. Uit de optelsom van al die opmerkingen volgt maar één ding: het wordt een minderheidskabinet VVD-CDA. Reageren kan bij Artikel7.

De verkiezingen moeten nog gehouden worden, maar het formatienieuws stroomt al binnen. Bijna dwangmatig voelen alle politici die op relatief verlies staan, maar ook Rutte, de noodzaak om zich al bij voorbaat uit te spreken over de voorkeurscoalities, al dan niet met breekpunten. Dit maakt dat de puzzel nu al in elkaar gestoken kan worden.

Zo gaat het:

Wilders wil regeren met VVD en CDA. Maar voor hem is het verhogen van de AOW leeftijd een breekpunt, omdat hij tegen is, en juist CDA en VVD zijn daarvoor. Conclusie: Wat Wilders betreft kan hij alleen in de gedoogrol meedoen met een minderheidskabinet CDA-VVD. Dat is risicovol, maar Rutte heeft al gezegd dat wat hem betreft deze Deense variant voor hem een optie is. Balkende noemde die variant ‘ongebruikelijk’, maar sluit hem dus ook niet uit.

Cohen op zijn beurt liet weten ‘een klik’ te voelen met Rutte en zegt ‘na te denken’ over een Paars kabinet, dat wil zeggen PvdA-VVD-D66. Volgens de laatste Politieke Barometer van NOVA goed voor 76 zetels. (Ter vergelijking: VVD-CDA-PVV komt uit op 80 zetels.) Maar Rutte van zijn kant laat keer op keer horen dat het huidige PvdA programma voor hem ‘de langste zelfmoordbrief in de geschiedenis’ is, dus de liefde lijkt nogal van één kant te komen. Omdat Rutte dan bovendien D66 naast zich moet dulden, zou hij te maken krijgen met twee partijen die geen immigratiestop van kansarmen willen, en zou hij zich daarmee dus volstrekt onnodig in de nesten werken. Hij sprak zich namelijk meerdere keren ferm uit over dit onderwerp. En dat terwijl hij ook die optie met het CDA en de PVV heeft. Nu is dat natuurlijk ook een voordeel: Rutte zou, gezien de ruimte die hij heeft, veel kunnen afdwingen bij het PvdA en D66, maar gezien de grote gevoeligheid van dat onderwerp bij links, lijkt dat toch geen reële optie. Over het veranderen van Europese immigratieregels zal bij de Eurominded PvdA en D66 al helemaal niet gesproken kunnen worden. Cohen mag dan wel een ‘klik’ voelen met Rutte, dit kan inhoudelijk onmogelijk iets voorstellen.

Door het morrelen aan de hypotheekrente aftrek zo nadrukkelijk als breekpunt op te voeren, lijkt er van het CDA uit ook weinig ruimte te zijn voor een kabinet met de PvdA. En nu heeft de PvdA met zijn Paars-optie ook al aangegeven weinig te zien in nog een keer die ongelukkige samenwerking met het CDA.

D66 noemde als breekpunt dat de hypotheekrente aftrek regeling niet zou worden hervormd, en sprak zich dus uit voor een niet op enige meerderheid gestoelde samenwerking van linkse partijen. SP en Groenlinks willen ook alleen maar over links met de PvdA; de totaal niet realistische optie dus.

Een VVD-CDA minderheidskabinet lijkt kortom, ongetwijfeld na veel geharrewar, de meest voor de hand liggende uitslag. Misschien nog met de CU erin, om de macht van gedoger Wilders wat kleiner te maken. Maar dat houdt ook weer een extra risico in, want met de CU als meeregeerder wordt het gelijk meer het soort kabinet dat Wilders niet kan gedogen. Als Wilders slim is –en dat is die- zal hij eisen dat de CU niet meedoet in zo’n minderheidskabinet. Dit maakt de medewerking van de PVV namelijk nodig.

Zo’n minderheidskabinet is zeker ongebruikelijk. Maar het zou, mits slim manoeuvrerend, wel eens via allerhande Kamermeerderheden, in the long run een stuk slagvaardiger kunnen zijn dan dat laatste kabinet Balkenende. Eenvoudig zal het niet zijn. Een eindeloze hoop onderhandelingen in de wandelgangen van de Tweede Kamer lijkt  onoverkomelijk. Het complexe voor-wat-hoort-wat  in de coalitiekabinetten die we kennen, zal dan over een groter front plaatsvinden. Een grote dynamiek is het gevolg, meer democratie niet echt, want uiteindelijk zal er nog net zo achter gesloten deuren geregeerd gaan worden als altijd. De kans op lekken lijkt ook groter, met als gevolg een eindeloze stroom politiek nieuws en chaos.

Het is niet anders.

Het worden nog steeds meer politiek hectische tijden dan het nu al zijn.