Non fictie. In het laatste jaar dat de DDR bestond, vroeg ik de bewoners naar hun levensverhaal. Sommige waren met net zoveel gemak door de nazitijd als door de communistische periode gestapt. De ontgoocheling stond op hun gezichten. Maar echt blij met de komst van het vrije Westen, leek niemand. Klik op het boek om het eerste hoofdstuk te lezen

Recensie De Volkskrant

De critici over Over de muur:

Hans Ester in Trouw, 11 augustus 1991:

“Joost Niemöller is op het voortreffelijke idee gekomen zesendertig inwoners en ex-inwoners van de vroegere DDR hun levensverhaal te laten vertellen. Het resultaat is bijzonder interessant. Ik beveel het boek graag ter lezing aan, ook aan mensen als de liberale columnist J. L. Heldring van NRC-Handelsblad die maar niet kunnen begrijpen dat die vreemde DDR voor bepaalde Nederlanders naast verwerpelijke ook interessante en inspirerende kanten bezat.”

Herman Veenhof in Nederlands Dagblad, 12 juli 1991:

“De verhalen zijn heel boeiend, omdat blijkt dat er ook in een absurdistische, totalitaire staat als de DDR veel kleine sabotage was, talloze hoekjes waarin men zich schuil kon houden of fijn tekeer gaan tegen het regime.”

Wier Duk, Nieuwsblad van het Noorden, 14 juni 1991:

“De interviewer koos zijn gesprekspartners, die hun levensverhaal in veel gevallen op een fijngevoelige en intelligente wijze verantwoorden, gedeeltelijk op basis van bestaande relaties en liet zich overigens leiden door een streven naar diversiteit.”

Oscar van Weerdenburg in De Volkskrant, 16 augustus 1991:

“Niemöller voerde zijn ‘gesprekken’(het zijn eerder lange monologen) bijna allemaal in september 1990, de laatste maand van de DDR. Hij ‘was benieuwd naar de argumenten en gevoelens die juist op dat moment in de context van ieders biografie naar boven borrelden.’ (-) Op zo’n moment zou je van de meeste Oostduitsers misschien toch enigszins sentimentele verhalen verwachten. (-) Dat soort verhalen vind je echter niet in de bundel van Niemöller. Zelfs de echte SED-ers die hij interviewde zijn er niet rouwig om dat de socialistische heilstaat aan zijn einde is gekomen.”